Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

Dodaj nas do zakładek

Galaktyki, Gwiazdy ,Planety

  

Europejski Rentgenowski Laser

European XFEL (ang. European X-ray Free Electron Laser), czyli Europejski Rentgenowski Laser na Swobodnych Elektronach, jest budowany w synchrotronowym centrum badawczym DESY w Hamburgu. Jest to najbardziej zaawansowane przestrajalne laserowe źródło silnego promieniowania w zakresie rentgenowskim. Infrastruktura lasera rozpościera się od ośrodka w DESY aż do oddalonej o 3,5 km miejscowości Schenefeld, gdzie ulokowane będą laboratoria badawcze. Ten międzynarodowy projekt łączy naukowców i inżynierów z wielu krajów Europy i świata, w tym z Polski.

European XFEL będzie emitował impulsową wiązkę światła laserowego o bardzo dużej mocy szczytowej dochodzącej do kilku GW, w zakresie długości fali od 0,1 do 6 nanometrów (promieniowanie X). Podstawowa konstrukcja lasera będzie miała 3,4 km długości i zostanie umieszczona w tunelach ciągnących się z ośrodka DESY w Hamburgu do miasteczka Schenefeld w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, gdzie budowany jest ośrodek eksperymentalny wraz z podziemną infrastrukturą badawczą.
Laser budowany jest w technologi nadprzewodzącej TESLA (ang. Teraelectronovolt Energy Superconducting Linear Accelerator). Ze stacji początkowej ulokowanej na terenie ośrodka DESY emitowane będą elektrony rozpędzane następnie do energii 17,5 GeV w 101 kolejnych nadprzewodzących strukturach przyspieszających. Po osiągnięciu docelowej energii będą one przepuszczane przez undulatory, czyli szereg magnesów stałych. Siła i geometria magnesów zostały tak dobrane, aby przelatujące elektrony emitowały impulsy rentgenowskie o jak najkrótszym czasie trwania i maksymalnej mocy.

Ze względu na małą długość fali oraz bardzo krótki czas trwania impulsów laserowych (poniżej 100 fs), powstałe światło ma wiele zastosowań badawczych w takich dziedzinach jak fizyka, chemia, materiałoznawstwo, biologia, czy nanotechnologia. Mając możliwość dostępu do (docelowo) 10 stacji pomiarowych naukowcy będą mogli obserwować reakcje chemiczne, oglądać trójwymiarowe obrazy struktur z rozdzielczością atomową (np. cząsteczki) a także rejestrować filmy obrazujące dynamikę procesów z femtosekundową rozdzielczością czasową.

Do chwili obecnej akces do projektu budowy i eksploatacji lasera zgłosiło 12 państw, z których każde reprezentowane jest przez konkretną instytucję. Swój wkład wniosło do tej pory 11 państw, co jest równoznaczne z wykupieniem akcji:
Dania: DASTI (Danish Agency for Science, Technology and Innovation);
Francja: CEA (Commissariat à l'énergie atomique et aux énergies alternatives) oraz CNRS (Centre national de la recherche scientifique);
Hiszpania: Ministerio de Ciencia e Innovación;
Niemcy: DESY (Deutsches Elektronen-Synchrotron);
Polska: NCBJ (Narodowe Centrum Badań Jądrowych);
Rosja: OJSC RUSNANO (Open Joint Stock Company RUSNANO);
Słowacja: Ministerstwo Edukacji;
Szwajcaria: Staatssekretariat für Bildung und Forschung;
Szwecja: VR (Vetenskapsrådet, Swedish Research Council);
Węgry: NIH (National Innovation Office);
Włochy: Ministero dell’Istruzione, dell’Università e della Ricerca;